ဆံသားမ⁠ေကာင္းတာက က်န္းမာ⁠ေရး မ⁠ေကာင္းတာလား?

အခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြနဲ႔ ေဆးဝါးေတြက ကၽြႏု္ပ္တို႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာေရာ ဆံသားေတြအေပၚမွာပါ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိပါ တယ္။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ဆံပင္နဲ႔ ဦးေရျပားကိုပဲ ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဆံပင္နဲ႔ က်န္းမာေရးအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ယံုတမ္းစကားေတြနဲ႔ အခ်က္အလက္ အမွန္ေတြကို ခြဲျခားၿပီး ေဖာ္ျပေပးလိုပါတယ္။

       အျဖဴေရာင္ေဘာက္ဖတ္ေတြ က်ေနတာက က်န္းမာေရးအႏၲရာယ္ မရွိပါဘူး။

ေဘာက္ေတြက မကူးစက္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ေဘာက္ေတြ ဘယ္လိုျဖစ္လာတာလဲလို႔ ဆိုရင္လည္း ေသခ်ာမသိပါဘူး။ သေဘာ တရား တစ္ခုကေတာ့ မႈိေတြ အမ်ားႀကီး ေပါက္ဖြားလာလို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အျခားျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ အဆီျပန္ေသာ အသားအေရ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ အဝလြန္ျခင္း၊ ေအးျမၿပီး ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ရာသီဥတု၊ ႏွင္းခူေရာဂါ စတာေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေဘာက္ေ တြ  က ရွက္ဖြယ္ျဖစ္ၿပီး စိတ္ညစ္ေလာက္ေအာင္ ယားယံေစေပမယ့္လည္း အႏၲရာယ္ မရွိပါဘူး။

       ေဘာက္ေပ်ာက္ေစဖို႔အတြက္ သိထားသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား

ဆဲလ္ေသေတြျဖစ္တဲ့ ေဘာက္ဖတ္ေတြ နည္းေစဖို႔အတြက္ ေဘာက္ေပ်ာက္ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကို ေန႔စဥ္ သံုးေပးပါ။ ေခါင္းေလွ်ာ္ တဲ့အခါမွာ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကို ေခါင္းမွာ ၅ မိနစ္ေလာက္္ထားၿပီးမွ ေရေဆးခ်ပါ။ ကိုယ့္အတြက္ အေကာင္းဆံုး ကိုယ္နဲ႔ အဆင္ အေျပဆံုး ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ ရရွိဖို႔အတြက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ိဳးစံုကို စမ္းသပ္သံုးၾကည့္ဖို႔ လိုေကာင္း လိုႏိုင္ပါတယ္။ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ တစ္မ်ိဳးက အဆင္မေျပေတာ့ဘူးဆိုရင္ ေနာက္တစ္မ်ိဳး ေျပာင္းသံုးပါ။ ဒီလိုလုပ္ၾကည့္လို႔မွ အဆင္မေျပဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ သြားျပပါ။

       အဝါေရာင္ ေဘာက္ဖတ္မ်ား

ေဘာက္ေတြက အဝါေရာင္ျဖစ္ေနၿပီး ေစးကပ္ေနတယ္ဆိုရင္ ဒါက အဆီမ်ားၿပီး အေရျပား ေရာင္ရမ္းျခင္း တစ္မ်ိဳးေ ၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ ပါ တယ္။ ဒါက ဦးေရျပားႏွင့္ မ်က္ႏွာေပၚက အဆီဂလင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတဲ့ ေနရာမွာျဖစ္တဲ့ အေရျပားေရာင္ရမ္းတဲ့ အေျခအေနတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနက ေဟာ္မုန္း၊ မႈိစြဲျခင္းနဲ႔ Parkinson’s disease, HIV စတဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနႏိုင္ေပမယ့္လည္း ေဘာက္ကို ကုသလိုပဲ ေဘာက္ေပ်ာက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္သံုးၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။

       ပံုမွန္ထက္ ပိုၿပီး ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း

တိတိက်က် တိုင္းတာခ်က္ မဟုတ္ေပမယ့္လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြက တစ္ေန႔ကို ဆံပင္ ၁၀၀ ႏွင့္အထက္ ကၽြတ္ႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ဒါက စိုးရိမ္စရာ၊ ေၾကာက္ရြံ႕စရာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆံပင္ အဆီအိတ္ေလး ၁ သိန္းေလာက္ရဲ႕ 90% က အခ်ိန္တိုင္းမွာ ဆံပင္ေတြကို ထုတ္ေပးေနပါတယ္။ က်န္တဲ့ 10% ကေတာ့ အနားယူတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ေနၿပီး ၂-၃ လၾကာရင္ ဆံပင္ကၽြတ္သြားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြ အစားဝင္လာၿပီး ႀကီးထြားလာကာ ဆံပင္သံသရာ ျပန္္လည္လာပါတယ္။

       Telogen Dffluvium ဆိုတာ ဘာလဲ?

ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆး၊ ကေလးေမြးျခင္း၊ ေဆးဝါးအခ်ိဳ႕၊ ျပင္းထန္ေသာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြနဲ႔ သိုင္း႐ြိဳက္ျပႆနာေတြက ဆံပင္ကို အနားယူတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ေစပါတယ္။ ၂ လေလာက္ ၾကာတဲ့အခါမွာ ဆံပင္ေတြကၽြတ္ၿပီး ပါးလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါကို Telogen Dffluvium လို႔ေခၚၿပီး လက္တစ္ဆုပ္စာေလာက္ ဆံပင္ေတြ ကၽြတ္လာပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ ဆံပင္သစ္ေတြ ျပန္ေပါက္လာပါတယ္။

       ဆံပင္ေမြးညႇင္းအိ္တ္ေလးေတြကို ထိခိုက္ေစေသာအရာ

ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္ခံအားစနစ္က ဆံပင္ေမြးညႇင္းအိတ္ေလးေတြကို မွားၿပီး တိုက္ခိုက္မိကာ ႐ုတ္တရက္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ လူအမ်ားစုမွာ ဆံပင္ကၽြတ္တဲ့အကြက္ ၁ ကြက္၊ ၂ ကြက္ေလာက္ ျဖစ္သြားၿပီး ထုိးေဆးေတြနဲ႔ အလြယ္တကူ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ေပၚရွိ အေမြးေတြအားလံုး ကၽြတ္တတ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနကို alopecia areata လို႔ေခၚၿပီး ဒါက အႏၲရာယ္လည္း မရွိသလို ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ကုထံုးေတြက ဆံပင္ေတြကို ျမန္ျမန္ျပန္ေပါက္္လာေစပါတယ္။ ကံမေကာင္းတဲ့ အခ်က္ကေေတာ့ အခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ဒီအေျခအေနကို ထပ္ခါထပ္ခါ ႀကံဳေတြရတတ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

       အမ်ိဳးသားေတြ ဆံပင္ကၽြတ္တဲ့ပံုစံ

အမ်ိဳးသားေတြ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းရဲ႕ 90% က မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

မ်ိဳး႐ိုးဗီဇမွာဆိုရင္ မိခင္ဘက္က ပိုၿပီးလႊမ္းမိုးမႈ ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ အေမဘက္က အဘိုးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ရဲ႕အနာဂတ္ကို မွန္းဆႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ဆံပင္ကၽြတ္တဲ့ပံုစံက နားထင္စပ္ေတြက ပိုၿပီး ဆံပင္ကၽြတ္ကာ ၿပီးေတာ့ ဦးေခါင္းထိပ္မွာ ကၽြတ္ၿပီး ေခါင္းေဘးမွာ ျမင္းခြာပံုစံ ဆံပင္က်န္ခဲ့ပါတယ္။ ဆံပင္ကၽြတ္တာကို ေႏွးေစတဲ့ ေဆးဝါးေတြမွာ finasteride (Propecia), minoxidil (Rogaine) တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

       အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္တဲ့ပံုစံ

အသက္ႀကီးလာလို႔ ဆံပင္ကၽြတ္တာက တစ္ေခါင္းလံုး ကၽြတ္တတ္ၿပီး ပံုစံနဲ႔ကၽြတ္တာကေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေခါင္းထိပ္မွာ ကၽြတ္တတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆံပင္ကၽြတ္တာ ေႏွးၿပီး ထိပ္ေျပာင္တာလည္း ရွားပါတယ္။ Minoxidil 5% ကို တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ လိမ္းေပးျခင္းျဖင့္ ဆံပင္ ႀကီးထြားမႈကို အားေပးၿပီး ဆံပင္ပါးျခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ Spironolactone နဲ႔ Flutamide စတဲ့ ေသာက္ေဆးေတြကိုလည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။

♦        ဆံပင္ေတြကို ေနေရာင္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈေတြမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

ေနေရာင္နဲ႔ အလြန္အကၽြံ ထိေတြ႕ျခင္းက ဆံသားေတြကို ကၽြတ္ဆတ္ၿပီး ဆံပင္အဖ်ားေတြကို ဖြာၿပီး ၂ ခြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါ တယ္။ ေရႊေရာင္နဲ႔ ေငြေရာင္ဆံပင္ ရွိတဲ့သူေတြမွာ ပိုၿပီးျဖစ္လြယ္ပါတယ္။ အစကတည္းက ဆံပင္ပါးတဲ့သူေတြမွာဆိုရင္ ဦးေရျပားကို ေနေလာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနေရာင္ကာပါတဲ့ ဆံပင္လိမ္းေဆးေတြက အကာအကြယ္ ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ဦးေရျပားေပၚေနတဲ့ သူေတြမွာဆိုရင္ ေနေရာင္ထဲထြက္ရင္ ဦးထုပ္ေဆာင္းၿပီး ထြက္ပါ။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ 30 ပါဝင္တဲ့ ခ်ည္သားဦးထုပ္ ေဆာင္းပါ။

♦        ဆံသားေတြ က်န္းမာသန္စြမ္းေစဖို႔ အာဟာရဓာတ္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။

က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီၫြတ္တဲ့ အစားအစာေတြက ဆံသားေတြကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဆံသားေတြ က်န္းမာသန္စြမ္းဖို႔အတြက္ omega-3 fatty acid, ဗီတာမင္ A စတာေတြနဲ႔အတူ ပ႐ိုတင္းဓာတ္နဲ႔ သံဓာတ္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တန္ေဆး လြန္ေဘးဆိုသလိုပဲ အလြန္အကၽြံျဖစ္ရင္လည္း ဆံပင္ကၽြတ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကယ္လိုရီ အလြန္နည္းတဲ့ စားေသာက္မႈပံုစံက အမ်ားအားျဖင့္ လိုအပ္တဲ့အာဟာရဓာတ္ အလံုအေလာက္ မေပးစြမ္းႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆံပင္ႀကီးထြားမႈကို ရပ္တန္႔ေစၿပီး ဆံသားေတြကို မြဲေျခာက္ေျခာက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အာဟာရဓာတ္ ခ်ိဳ႕တဲ့မႈ မ်ားလာရင္ ဆံပင္ေတြ ကၽြတ္လာေစပါတယ္။

♦        ဆံသားႏွင့္ ႏွလံုး က်န္းမာေစေသာ အစားအစာမ်ား

Omega-3 fatty acid ရရွိဖို႔အတြက္ ဆယ္လ္မြန္ႏွင့္ သစ္ၾကားသီး၊ ဗီတာမင္ A အတြက္ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ႏွင့္ မုန္လာဥနီ၊ selenium အတြက္ brazil nut, ဇင့္ဓာတ္အတြက္ ခ႐ု စတာေတြက ဆံသား ေတာက္ေျပာင္လွပေနေစဖို႔ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။  ဒီအစားအစာေတြက ဆံသားကိုေရာ ႏွလံုးကိုပါ က်န္းမာေစပါတယ္။

       အရြယ္မတိုင္မီ ဆံပင္ျဖဴျခင္းက မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တာပါ။

ဆံပင္ျဖဴတာက အသက္အရြယ္နဲ႔ အၿမဲမသက္ဆိုင္ပါဘူး။ အသက္ ၄၀ မတိုင္ခင္ ကတည္းက ဆံပင္ျဖဴေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေတြ႕ေနၿပီဆိုရင္ ဒါက မိသားစုမ်ိဳး႐ိုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ သိုင္း႐ြိဳက္ျပႆနာေတြနဲ႔ ဗီတာမင္ B12 ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေတြေ ၾကာင့္ ဆံပင္ ျဖဴေစႏိုင္ေပမယ့္လည္း ဆံပင္ျဖဴတိုင္းလည္း က်န္းမာေရး မေကာင္းတဲ့လကၡဏာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆံပင္ျဖဴေတြကို ဖုံး ကြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဟိုက္လိုက္ေဖာက္တာ၊ ေဆးဆိုးတာေတြ လုပ္ႏိုင္ေပမယ့္လည္း အခ်ိဳ႕လူေတြက ဆိုးေဆးမွာပါတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြနဲ႔ မတည့္တတ္တဲ့အတြက္ သတိေတာ့ထားပါ။ မတည့္ဘူးဆိုရင္ ဦးေရျပား ယားယံၿပီး ေလာင္ေစႏိုင္ပါတယ္။

       တင္းအားေၾကာင့္ ေမြြးညႇင္းအိတ္မ်ား ထိခိုက္ျခင္း

ဆံပင္ကို တင္းလြန္းေအာင္ စည္းထားျခင္းက ေမြးညႇင္းအိတ္ေတြကို ထိခိုက္ေစၿပီး ဆံပင္ျပတ္ျခင္း၊ ကၽြတ္ျခင္းေတြကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဆံပင္ဆက္ျခင္းေတြကလည္း ရွိေနတဲ့ ဆံပင္ေပၚကို အပို အားသက္ေရာက္ေစတဲ့အတြက္ ဆံသားကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ဆံပင္ပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းက ဆံပင္ေတြ သန္စြမ္းလာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဆံပင္ကို ေနာက္မွာ တင္းေနေအာင္ အၾကာႀကီး စည္းထားျခင္းကလည္း ရာသက္ပန္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

       ဆံပင္ပံုစံကို အလြန္အကၽြံ ျပဳျပင္ျခင္းကလည္း ဆံသားေတြကို အားနည္းေစပါတယ္။

ဆံပင္ကို ေလမႈတ္စက္နဲ႔ မႈတ္ၿပီး အေျခာက္ခံျခင္း၊ ေျဖာင့္စက္ဆြဲျခင္း၊ အေရာင္ဆိုးျခင္း၊ အေရာင္ခၽြတ္ျခင္းနဲ႔ ဆံပင္ အလြန္အကၽြံ ၿဖီးျခင္းကေတာင္မွ ဆံပင္ရဲ႕ အေပၚယံလႊာကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ဆံပင္ေအာက္လႊ ာေပၚလာတဲ့အခါမွာ မြဲေျခာက္ေျခာက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါက ဆံပင္ေတြကို ရာသက္ပန္ ပ်က္စီးျခင္း မျဖစ္ေစေပမယ့္လည္း အေကာင္းဆံုး ကုထံုးကေတာ့ ဆံပင္ကိုျဖတ္ၿပီး အသစ္ ျပန္ေပါက္ေစျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

       ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားေၾကာင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း

ေသြးမခဲေဆး၊ ေသြးတြင္း ကိုလက္စေရာက်ေဆး၊ စိတ္က်ေရာဂါကုေဆး၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ ေသြးဆံုးျခင္းအတြက္ ေဆးမ်ား၊ သေႏၶတားေဆးနဲ႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ ဆံပင္ကၽြတ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ေဆးရပ္လိုက္ရင္ ဆံပင္ ျပန္ေပါက္ေလ့ ရွိေပမယ့္လည္း အခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ျပန္မေပါက္တာလည္း ရွိပါတယ္။

       ဦးေရျပားကို ႏွိပ္နယ္ေပးျခင္းက အလြန္ေကာင္းပါတယ္။

ဦးေရျပားကို ႏိွပ္နယ္ေပးျခင္းက ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းကို ေႏွးေကြးေစတယ္ (သို႔) ဦးေရျပား အေျခအေနကို ေကာင္းေစတယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထား မရွိေပမယ့္လည္း စိတ္ဖိစီးမႈေတြကိုေတာ့ ေျပေလ်ာ့့ေစပါတယ္။ ဦးေရျပားကို ထိေတြ႕မႈကို တံု႔ျပန္မႈမ်ားတဲ့ အာ႐ံုေၾကာအဆံုးေလးေတြနဲ႔ ဖံုးအုပ္ထားတဲ့အတြက္ ဦးေရျပားကို ပြတ္သပ္ေပးျခင္းက တင္းအားေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏွိပ္နယ္ျခင္းက dopamine, serotonin စတဲ့ ခံစားခ်က္ေကာင္းေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ ထြက္လာေစပါတယ္။

       ဆံသားကို စစ္ေဆးျခင္းက မယံုၾကည္ရပါဘူး။

အခ်ိဳ႕ေသာကုမၸဏီေတြက ဆံသားေတြမွာ ဗီတာမင္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေတြ ရွိ၊ မရွိ (သို႔) က်န္းမာေရးျပႆနာေတြ ရွိ၊ မရွိ ဆန္းစစ္ႏိုင္တယ္လို႔ အခိုင္အမာ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ဆံသားဆန္းစစ္ျခင္းက ခဲဓာတ္ကဲ့သို႔ေသာ အခ်ိဳ႕ေသာ အဆိပ္ဓာတ္ေတြကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ေပမယ့္လည္း ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြက မမွန္တာနဲ႔ ကြဲျပားတာေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေလထု ညစ္ညမ္းျခင္းကေနၿပီးေတာ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္အထိ အရာရာတိုင္းက ေတြ႕ရွိခ်က္အေျဖကို သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္ပါတယ္။

Credit – Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)

 

Related posts